Wysoko wrażliwe dziecko w szkole

Wysoko wrażliwe dziecko w szkole przeżywa więcej i intensywniej. Czeka tam na niego wiele wyzwań. I w dużej mierze to od nauczyciela zależy jak będzie się tam czuło. Co nauczyciel powinien wiedzieć o swoim wysoko wrażliwym uczniu, aby go jak najlepiej wspierać?

Elain Aron wskazuje, że w społeczeństwie jest około 15-20% wysoko wrażliwych  dzieci, co oznacza, że w każdej klasie znajdzie się uczeń wysoko przetwarzający. Dlatego też świadomość i wiedza czym jest wysoka wrażliwość, z czym się wiąże i jak wpływa na funkcjonowanie dziecka, jest czymś niezbędnym. Wysoka wrażliwość to nie jest żadne zaburzenie ani złe wychowanie.  Wysoka wrażliwość to cecha osobowości uwarunkowana temperamentalnie.

Jakie są cechy wysokiej wrażliwości?

  • głębokie przetwarzanie bodźców – czyli głębsze analizowanie napływających informacji,
  • łatwość ulegania przestymulowaniu – takie dzieci  szybciej niż inne czują się przeciążone nowymi sytuacjami, gwałtowniej reagują i wolniej wracają do równowagi,
  • reaktywność emocjonalna połączona z dużą empatią– łatwiej reagują emocjonalnie, nawet na drobne bodźce. Empatia wskazuje na głębokie współodczuwanie afektu odczuwanego przez rówieśników,
  • wyczulenie na subtelne bodźce– zarówno fizyczne (smaki, kolory, zapachy), jak
    i społeczne (ton głosu, mimika),
  • zdarza się również nadwrażliwość sensoryczna.

Nauczycielu, jak zatem  wspierać wysoko wrażliwe dziecko w szkole?

– przede wszystkim należy zaakceptować i uszanować fakt, że uczeń jest dzieckiem wysoko wrażliwym. Pamiętajmy, że jest to wartość, zaleta. Nawet jeśli wydaje nam się, że dziecko dramatyzuje, reaguje nieadekwatnie, wysłuchajmy, starajmy się  znaleźć alternatywne rozwiązania,

–  istnieje potrzeba stworzenia jak najlepszych warunków zewnętrznych, które będą sprzyjać rozwojowi – gdy dziecko potrzebuje więcej czasu na wykonanie polecenia, poganianie tylko podnosi poziom jego pobudzenia. Nie naciskajmy, ale też nie zniechęcajmy do aktywności.  Pozwólmy  mu zabierać głos, kiedy poczuje się do tego gotowe,

– rozmawiajmy z dzieckiem na temat tego, czym jest wysoka wrażliwość i jak może wpływać na działanie,

– pomóżmy dziecku nazwać i wyrazić silne emocje, które przeżywa,

-nie przeciążajmy sali lekcyjnej bodźcami, np. kolorowymi plakatami ( ewentualnie na tyłach klasy można stworzyć taką przestrzeń), dbajmy o niwelowanie chaosu w przebiegu zajęć,

– z wyprzedzeniem informujmy  o planowanych wydarzeniach, np. wycieczkach, wyjazdach,  aby wysoko wrażliwy uczeń mógł się z tą sytuacja oswoić,

– nie warto stosować surowych kar, ponieważ te dzieci zdają sobie sprawę z obowiązujących norm. Skuteczniejsza jest rozmowa o zasadach, łagodne przypomnienie o nich niż nagana,
– podążajmy za tempem dziecka,  jeśli bierze ono udział w dyskusji klasowej, dajmy mu czas na udzielenie odpowiedzi na forum, gdyż potrzebuje ono więcej czasu w przypadku ekspozycji społecznej. Dzieci te dużo chętniej słuchają niż mówią,

– uczmy dziecko asertywności, umiejętności odmawiania.

Dzieci wysoko wrażliwe to dzieci kreatywne, obdarzone intuicją, empatyczne. Pamiętajmy jednak, że w chwili nadmiernej stymulacji i stresu mogą reagować nieadekwatnie.
Z odpowiednim wsparciem uczą się jak radzić sobie z frustracją, z natłokiem bodźców
i wzrastają w poczuciu, że ich wrażliwość jest wyjątkowa.

 

Opracowała: mgr Aleksandra Flasz-Gębarowska, psycholog