Rola zabawy w życiu dziecka

W rozwoju i życiu człowieka zabawa jako forma aktywności zajmuje szczególne miejsce. Jak pisze Lawrence Cohen: „im inteligentniejszy gatunek, tym więcej czasu poświęca na zabawę”. Aktywność ta ewoluuje wraz z rozwojem człowieka. Początki zabawy możemy zaobserwować już w wieku niemowlęcym. To od początku najlepszy sposób nauki, pomaga budować i naprawiać relacje między ludźmi, radzić sobie z trudnymi emocjami. Zabawa to aktywność podejmowana spontanicznie, z własnej woli. To aktywność bezinteresowna, bezproduktywna, nie nastawiona na realizowanie zadań, osiąganie celów, ważny jest proces a nie jego rezultat.

Wyróżnia się następujące rodzaje zabaw:

  • manipulacyjne – występują najwcześniej od momentu, gdy dziecko osiągnie sprawność chwytania. W tych zabawach dziecko kieruje się własnym zainteresowaniem, bez udziału dorosłych.
  • konstrukcyjne – polegają na budowaniu, lepieniu, majsterkowaniu przy użyciu np. klocków, patyczków, kamieni. Istotą tych zabaw jest tworzenie dzieła. Zabawy te rozwijają twórczość dziecka, estetykę, funkcje badawcze.
  • ruchowe – kształcące zręczność, szybkość, zwinność i orientację oraz reagowanie na sygnał. Dzięki nim dzieci rozwijają koordynację wzrokowo-ruchową oraz sprawność manualną.
  • tematyczne – zabawa w role naśladowcze, twórcze. Dziecko przyjmuje jakąś rolę, naśladuje, udaje kogoś. Dzięki tym zabawom dzieci uczą się przestrzegania określonych norm społecznych, poczucia odpowiedzialności, życzliwości, wyzwala kreatywność dziecka.
  • dydaktyczne – są formą organizowanej działalności. Stawiamy przed dziećmi jakieś zadanie do wykonania. Zabawy te rozwijają zdolności poznawcze takie jak myślenie, pamięć, uwagę, wyobraźnię, spostrzeganie.

Jaka jest rola zabawy w rozwoju dziecka?

  • pozwala spełnić dziecku swe życzenia
  • pobudza wyobraźnię
  • rozwija zainteresowania
  • przyczynia się do zdobywania nowych wiadomości i umiejętności
  • pozwala odreagować napięcia i lęki
  • umożliwia przeżywanie przyjemnych uczuć, radość, humor, śmiech.

W oddziaływaniach psychologicznych występuje zabawa śmiechem. Warto śmiać się z dzieckiem różnymi samogłoskami, czyli np.: ha, he, hi, ho, hu. Wszystkie te rodzaje śmiechu pozwalają na odprężenie, dotlenienie całego organizmu, poprawę samopoczucia.

Na czas zabawy zasługuje każde dziecko bez względu na wiek czy zachowanie jakie prezentuje. Wzmacnia więź pomiędzy rodzicami a dzieckiem. Wygospodarowany przez rodziców czas na zabawę z dzieckiem to czas przygotowania małego człowieka do dorosłego życia. Bez zabawy dzieci nie będą w stanie w pełni wykorzystać swojego potencjału intelektualnego i poznawczego. Czas zabawy pozwala dzieciom i rodzicom poczuć pozytywne emocje. Daje szansę na polubienie wspólnego spędzania wolnego czasu.

Jak bawić się z dziećmi?

Rodzicu

  • Nie rób w tym czasie nic innego: wyłącz telefon i laptopa!
  • Nie wydawaj poleceń
  • Nie krytykuj
  • Podążaj za dzieckiem
  • Pozwól dziecku przejąć dowodzenie, ale upewnij się, że zabawa jest bezpieczna
  • Bądź wtedy tylko z dzieckiem otwarty na jego pomysły i propozycje.

 

                                                opracowała: Maria Tarnopolsk,a psycholog

 

 

Bibliografia:

Dyner J. W. „Zabawy tematyczne dzieci w domu i w przedszkolu”
Elkonin D.B. „ Psychologia zabawy”.

Kołakowski A. „Sposób na trudne dziecko”.